Zweeds Rood is niet Lelijk

Wie kent ze niet? De rode Zweedse huisjes. In het bos, in de stad, langs de weg; eigenlijk overal in Zweden! Maar waarom zijn de huizen in Zweden eigenlijk rood? En hoe krijgen ze toch overal dezelfde specifieke kleur? Op die vragen geef ik vandaag antwoord!

Snelle Navigatie

De geschiedenis van de falu rödfärg

De rode verf werd traditioneel gemaakt met koper uit de Falun kopermijn – een van de oudste mijnen van Europa. Het verhaal gaat dat ze al sinds de Vikingtijd rond 700 zijn begonnen met het delven van koper bij de Stora Kopparberget (de grote koperberg) nadat een bok op een dag het dorp binnenwandelde met rood poeder aan zijn hoorns (1). De Falu Gruva is bovendien de oudste naamloze vennootschap ter wereld, Stora Kopparbergs Bergslags AB.

Gemixt met lijnzaadolie en met roggebloem bleek de koper een uitstekende, duurzame en vooral weersbestendige verf te zijn. Ik sprak met Sven Olov van het Gamla Kraftstation in Deje over Faluröd. Volgens hem gaat de moderne versie, waar meer dan 20 natuurlijke mineralen inzitten, tot wel 15 jaar mee voor je het moet overschilderen. Veel mensen kiezen ervoor om het eerder te doen, maar anderen prefereren het verweerde karakter, waarbij het felle rood donkerder kleurt.

Een oude schuur in Ransäter, Zweden onderdeel van een open lucht museum

Maar waarom zijn er zoveel huizen in Zweden rood?

Het begint allemaal in de 16e eeuw, als de Zweedse koning Johan III besluit dat hij net als de Europese kastelen een koperen dak wilt. Dat mocht nogal wat kosten maar om het hele kasteeldak te bekleden met koper? Dat was de koning toch iets te gortig. Creatief dat hij was besloot hij om een deel van het dak te verven met rode verf gemaakt van koper uit de Falu groeve.

De koning bleek een echte influencer en binnen de kortste keren wilde ook de gegoede burgerij hun woning rood verven. Rode gebouwen werden een statussymbool, een Zweeds alternatief voor de rode bakstenen die ze in andere delen van Europa hadden.

In de 18e eeuw werd de kleur rood nog gezien als een luxe artikel wat alleen de rijkste zich konden veroorloven. De minder bedeelden schilderden daarom soms alleen de voorkant van het huis rood – zeker als de koning op bezoek kwam! Aan het eind van de 18e eeuw begint de industriële productie van de rode verf en wordt de oer-Zweedse kleur ook beschikbaar voor boeren. Tot op de dag van vandaag is de verf en de kleur rood mateloos populair!

Een klein vakantiehuisje in Deze, Zweden

Zweeds rood in Nederland

Ook in Nederland kom je het Zweeds rood tegen. Niet vaak op gevels of schuurtjes maar wel op de kozijnen van monumenten of andere historische panden. Sikkens is een bekende fabrikant van monumentenkleuren – een gelimiteerde lijst van 12 kleuren gebaseerd op veel voorkomende traditionele verfkleuren uit verschillende Nederlandse regio’s en streken.

Het palet van de Sikkens Authentieke kleuren bestaat uit: Standgroen, Rijtuigengroen, Monumentengroen, Grachtengroen, Mergelwit, Bentheimergeel, Zandsteengeel, Okergeel, Gelders blauw, Drents bruin, Engels rood en natuurlijk Zweeds rood!

Zelf een Zweedse schuur maken

Foto credit: Lina Roos/imagebank.sweden.se
Je hoeft natuurlijk niet in Zweden te wonen om te genieten van deze prachtige rode kleur. Bij Moose Färg, een kun je Zweedse houtverf kopen in Zweeds rood maar ook in allerlei andere kleuren! Maak je Zweedse schuur af met een zwarte deur, witte kozijnen en donkere dakpannen. Zet er als laatste nog een witte trellis met wat klimplanten tegenaan en je waant je elke dag in Scandinavië.

Jasper & Alyssa

Hoi, wij zijn Jasper en Alyssa! We zijn dol op verhalen, dromen, ideeën en inspiratie.

Samen hebben we een Fiat Ducato omgetoverd tot een camper en zijn we parttime op reis.

Maar dat is niet alles – we renoveren ook een jaren 20 woning en runnen ons eigen bedrijf.

Reizen, praten en schatzoeken zijn onze passies. Welkom in onze wereld van avontuur en creativiteit!

We gebruiken iconen bij onze berichten – sommige zijn intuïtief, andere hebben uitleg nodig. Hier is wat elk icoon betekent!

Meer lezen?

Wildlife in Zweden: 5 dieren om te spotten (of weg van te rennen)

De “Big Five” van Zweden verwijst naar de vijf iconische wilde dieren die het Scandinavische land bevolken en die vaak worden gezocht door natuurliefhebbers en avonturiers. Deze dieren zijn de eland (Alces alces), de bruine beer (Ursus arctos), de Euraziatische lynx (Lynx lynx), de wolf (Canis lupus) en de veelvraat (Gulo gulo).