Boodschappen doen in Zweden

Boodschappen doen is voor de één een dagelijks kwaad en voor de ander een leuke hobby. Thuis laten wij gewoon lekker een vooropgestelde lijst met boodschappen met slechts minieme veranderingen thuisbezorgen door Picnic. Ik vermijd boodschappen doen dan ook koste wat kost - zelfs al voordat er een dodelijk virus rondging. Maar boodschappen doen op reis vind ik in één woord ge-wel-dig. Daarom neem ik je vandaag graag mee - boodschappen doen in Zweden!

Snelle Navigatie

Waar doe je boodschappen?

De bekendste supermarkten in Zweden zijn de ICA en de COOP. Dit zijn winkels vergelijkbaar met de Albert Heijn en de Jumbo. Als je wat meer op de kleintjes moet letten of je houdt gewoon lekker Nederlands van een koopje dan kun je terecht bij de Duitse Lidl of bij de Zweedse Willy’s. Van deze vier grote supermarkten zijn er ook op een aantal plekken in Zweden zogenaamde stormarknad oftewel superstores – enorme supermarkten waar de Albert Heijn XL bij verbleekt.

De tegenhanger van de stormarknad is de lanthandel; een kleine buurtsuper waar ze vooral veel houdbare producten verkopen. Ze verkopen ook een assortiment aan non-food a la Blokker. Heel leuk vind ik zelf de fakkelboks; een simpele outdoor kaars in een blik met een dik lont. Ook onze Van mat hebben wij gevonden in een kleine lanthandel in Värmskog – zeker een bezoekje waard dus!

Ecologische supermarkten zijn er in Zweden wel maar eigenlijk, net als bij ons, vooral in de grote steden. In Stockholm heb je bijvoorbeeld de hippe Cajsa Warg vernoemd naar een van de meest bekende receptenboekschrijfsters van Zweden. Hier verkopen ze voedsel wat duurzaam is voor mens, dier en milieu. Ze geven de prioriteit aan lokaal geproduceerd, biologisch en gezond voedsel en willen dat boodschappen doen een echte ervaring is!

Meer informatie: Cajsa Warg Shop

In Malmö is er zelfs een heuse verpakkingsloze supermarkt – Gram. In deze prachtige kleine boetiek-achtige supermarkt vind je meer dan 300 onverpakte producten van lokale producenten, biologische boerderijen en non-foodartikelen, waaronder zeep, wasmiddelen, koffiefilters en herbruikbare flessen. Je kunt je eigen bakjes, flesjes en zakjes meenemen maar ze hebben ook gratis papieren zakken en verkopen een scala aan glazen potten en flessen en stoffen zakken.

Meer informatie: Gram

Wat moet je een keer proberen?

Ik ben zelf totaal geen zoetekauw dus deze lijst beperkt zich vooral tot hartige delicatessen, voedingsmiddelen en snacks. Zweden zijn zelf wel erg in voor zoetigheid en hebben er zelfs een heel dagelijks ritueel omheen gebouwd. In een later blog zal ik vertellen over de Zweedse Fika en komen de zoetigheden ook aan bod!

Hoewel ze “gewoon” brood wat ergens wel iets weg heeft van een Nederlandse boterham verkopen moet je wel even opletten of er niet heel erg veel suiker in zit. 

Als dit je wat minder kan schelen dan zijn tunnbröd en rågkaka interessante alternatieven! 

Tunnbröd is eigenlijk een soort wrap die de Zweden soms vullen – geen grap – met aardappelpuree en een hotdog of haring maar je kan er natuurlijk zelf van alles instoppen en je eigen tunnbrödsrulle maken! 

Rågkaka is een heerlijk zacht en fluffy broodje die je in verschillende vormen (rond of halfrond) kan kopen. Niet mega gezond maar wel mega lekker!

Een gezondere optie is natuurlijk het klassieke knäckebröd. Deze crackers zijn al jaren niet meer weg te denken uit de Nederlandse lunch-aan-je-bureau-cultuur. Maar een rechthoekige wasa cracker met philedelphia haalt het niet bij een echt knäckebröd wiel! 

Ok, deze grote ronde knäckebröden zijn niet echt handig voor in je veel te kleine bureaula maar ze zijn wel veel lekkerder. De vreemde vorm is een overblijfsel van vroeger toen de ronde broden met een gat in het midden hoog in de schuur werden opgehangen om te drogen en om uit de grijpgrage klauwtjes van ratten te blijven.

En wat doe je in Zweden nou op die lekkere broodjes of crackers? Smeerkaas bijvoorbeeld. Dit klinkt misschien een beetje saai maar de Zweden hebben een selectie smeerkazen waar Goudkuipje nog een puntje aan kan zuigen. Probeer bijvoorbeeld eens: smeerkaas met bacon, of met garnalen of kreeft. Ze hebben zelfs smeerkaas met schimmelkaas – lekker meta!

Nog een smeerbare favoriet in Zweden: smörgåskaviar oftewel sandwich kaviaar. Als je denkt “alles hoog hoog” – helaas, het zijn geen echte steureieren. Het bekendste merk Kalles Kaviar is gemaakt van kabeljauwkuit, suiker en koolzaadolie. Kalles Kaviar is zo bekend dat Chimi – een überhip brillenmerk opgericht door jeugdvrienden Daniel Djurdjevic en Charlie Lindström – zelfs een brillencollectie maakte gebaseerd op de smeerbare zoute eitjes!

Verder kun je verschillende klassieke Zweedse gerechten zoals potatisgratäng, pytt i panna en zweedse balletjes kant en klaar kopen, vers of uit de diepvries, maar ze zelf maken is natuurlijk lekkerder!

Wat kun je beter laten liggen?

Deze lijst is uiteraard zeer subjectief maar ik wil er wel bij zeggen dat ik echt bijna alles eet en bijna alles lust 😉

De falukorv is de veel minder lekker Zweedse versie van een rookworst. Hoewel onze rookworst meestal tussen de 75% en 91% vlees bevat mag een falukorv niet minder dan 45% vlees bevatten. De rest is aardappelzetmeel, ui en kruiden. Gelukkig hebben de Zweedse supermarkten een grote keus aan lekkere korv met veel vlees of geen!

Toen ik 12 jaar geleden voor het eerst naar Zweden ging zweerde Jasper bij het lekkerste broodbeleg wat hij ooit had gegeten – messmör. Hij had zich dit volgens mij niet helemaal goed herinnerd want hij heeft er 1 boterham mee gegeten en toen is het pakje mysterieus “verdwenen.” Nou ben ik echt de grootste kaasliefhebber maar messmör is echt niet te eten. Eerlijk is eerlijk het wordt ook niet met melk gemaakt maar met wei een bijproduct van kaas. Ik houd het eerlijk gezegd liever bij smeerkaas!

Maar het allerergst is toch wel surströmming – gefermenteerde oostzeeharing. Eerlijkheid gebiedt te zeggen dat wij het beide nog nooit hebben geprobeerd maar na het zien van deze Youtube video heb je al een aardig idee over hoe smerig surströmming daadwerkelijk is (NSFW).

Als je het toch aandurft, zorg dan in ieder geval dat je het blik, wat vaak onder druk staat, buiten opent onder water. Eet de haring met een stukje brood en boter of op een gekookte aardappel – of nog beter: niet.

Duurzaamheid in de supermarkt

Voor de Vegetariërs en Veganisten

Hoewel de Zweedse keuken aan elkaar lijkt te hangen van worst, vis, room en kaas is ook in Zweden een kentering zichtbaar. In 2015 was 1 op de 10 Zweden Vegetariër of Veganist maar dit cijfer zal nu alweer een stuk hoger liggen. 

In de supermarkt is er genoeg keuze voor verantwoorde vervangers! Voor melk, room en yoghurt vervangers zijn er Oatly, Oddlygood, Planti en Alpro. Vleesvervangers vind je zowel in het versvak als in de diepvries. De wat duurdere opties zijn anamma en Oumph! maar ICA heeft ook een eigen merk vegetarische selectie.

Het allerlekkerste vegetarische product uit Zweden vind ik de Tartex organische vegetarische paté op basis van edelgistvlokken. Deze smaakt wat mij betreft van alle vegetarische patés die ik heb geprobeerd echt het meest naar “gewone” paté.

Zeg “Nej, tack” tegen een tasje!

De verpakkingsloze supermarkt is niet de enige manier om minder afval te maken. Vergeet voor je naar de supermarkt gaat niet je eigen tote bag of boodschappentas mee te nemen. Net als in Nederland betaal je voor een plastic tasje. Onlangs is er in Zweden een speciale tax gekomen op plastic tasjes maar dit had helaas als enige effect dat de tasjes duurder werden. Een tasje heet in het Zweeds een plastpåse en om deze beleefd te weigeren hoef je alleen te zeggen: “Nej, tack” (nee, bedankt!).

Let er ook op dat in Zweden het statiegeldsysteem uitgebreider is dan in Nederland. Er zit naast grote plastic flessen en bierflesjes ook pant op (bier)blikjes en kleine plastic flesjes – gooi deze dus niet weg maar breng ze terug naar de supermarkt!

Jasper & Alyssa

Hoi, wij zijn Jasper en Alyssa! We zijn dol op verhalen, dromen, ideeën en inspiratie.

Samen hebben we een Fiat Ducato omgetoverd tot een camper en zijn we parttime op reis.

Maar dat is niet alles – we renoveren ook een jaren 20 woning en runnen ons eigen bedrijf.

Reizen, praten en schatzoeken zijn onze passies. Welkom in onze wereld van avontuur en creativiteit!

We gebruiken iconen bij onze berichten – sommige zijn intuïtief, andere hebben uitleg nodig. Hier is wat elk icoon betekent!

Meer lezen?

Wildlife in Zweden: 5 dieren om te spotten (of weg van te rennen)

De “Big Five” van Zweden verwijst naar de vijf iconische wilde dieren die het Scandinavische land bevolken en die vaak worden gezocht door natuurliefhebbers en avonturiers. Deze dieren zijn de eland (Alces alces), de bruine beer (Ursus arctos), de Euraziatische lynx (Lynx lynx), de wolf (Canis lupus) en de veelvraat (Gulo gulo).